หลายครั้งที่ผมได้พูดคุยกับผู้ประกอบการโรงงาน มักจะมีคำถามหนึ่งที่ผมได้ยินบ่อยๆ ครับว่า “พลังงานความร้อนมหาศาลที่ใช้ขับเคลื่อนเครื่องจักรหรือใช้ในกระบวนการผลิตนั้นมาจากไหน?” หนึ่งในคำตอบสำคัญที่อยู่เบื้องหลังอุตสาหกรรมจำนวนมากก็คือ “น้ำมันเตา” เชื้อเพลิงชนิดนี้เป็นเหมือนหัวใจที่คอยสูบฉีดพลังงานให้กับโรงงานครับ
วันนี้ผมจะขออาสาพาทุกท่านไปทำความรู้จักกับน้ำมันเตาให้มากขึ้น ตั้งแต่พื้นฐานว่ามันคืออะไร ไปจนถึงบทบาทสำคัญของมันในโรงงานอุตสาหกรรมครับ
น้ำมันเตาคืออะไรกันแน่
ถ้าจะให้อธิบายแบบเข้าใจง่ายที่สุด น้ำมันเตา (Fuel Oil) คือผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมที่ได้จากกระบวนการกลั่นน้ำมันดิบครับ ลองจินตนาการถึงหอกลั่นน้ำมันนะครับ น้ำมันดิบจะถูกให้ความร้อนจนระเหยเป็นไอ และไอของสารแต่ละชนิดจะลอยขึ้นไปควบแน่นที่ระดับความสูงต่างกัน ส่วนที่เบาอย่างน้ำมันเบนซินหรือดีเซลจะลอยขึ้นไปสูงๆ ครับ
ส่วนน้ำมันเตานั้น คือส่วนที่หนักและมีความหนืดข้นสูง ซึ่งจะเหลืออยู่บริเวณส่วนล่างๆ ของหอกลั่นครับ ด้วยคุณสมบัติที่หนักและให้ค่าพลังงานความร้อนสูงเมื่อเผาไหม้ จึงทำให้มันกลายเป็นเชื้อเพลิงที่เหมาะอย่างยิ่งสำหรับภาคอุตสาหกรรมที่ต้องการความร้อนปริมาณมากและต่อเนื่องครับ
โดยทั่วไปแล้ว น้ำมันเตาจะถูกแบ่งเกรดตามค่าความหนืด เช่น น้ำมันเตาชนิดที่ 1 (เกรด A), น้ำมันเตาชนิดที่ 2 (เกรด C) ซึ่งแต่ละชนิดก็เหมาะกับการใช้งานในเครื่องจักรหรือเตาเผาที่มีคุณสมบัติต่างกันไปครับ
โรงงานอุตสาหกรรมใช้น้ำมันเตาทำอะไรบ้าง
เมื่อเราเข้าใจแล้วว่าน้ำมันเตาคืออะไร ทีนี้มาดูกันครับว่าในโรงงานจริงๆ เขาใช้ประโยชน์จากเชื้อเพลิงชนิดนี้อย่างไรบ้าง ซึ่งหน้าที่หลักๆ ของมันสามารถแบ่งได้ดังนี้ครับ
1. ให้ความร้อนกับหม้อไอน้ำ (Boiler) และเตาเผา (Furnace)
นี่คือการใช้งานที่พบได้บ่อยที่สุดเลยครับ โรงงานส่วนใหญ่จะใช้น้ำมันเตาเป็นเชื้อเพลิงในการเผาไหม้เพื่อต้มน้ำในหม้อไอน้ำ (Boiler) ให้กลายเป็นไอน้ำแรงดันสูง ไอน้ำที่ได้นี้จะถูกส่งต่อไปใช้ประโยชน์หลากหลายอย่าง เช่น
- ใช้ขับเคลื่อนกังหันเพื่อผลิตกระแสไฟฟ้า
- ใช้ให้ความร้อนในกระบวนการผลิต เช่น การอบ การนึ่งฆ่าเชื้อ หรือการหลอมละลายวัตถุดิบ
- ใช้ในระบบทำความร้อนหรือระบบปรับอากาศ
นอกจากนี้ ในอุตสาหกรรมที่ต้องการความร้อนโดยตรง เช่น โรงหลอมโลหะ โรงงานผลิตเซรามิก หรือเตาเผาปูนซีเมนต์ ก็จะใช้น้ำมันเตาเป็นเชื้อเพลิงในเตาเผา (Furnace) เพื่อสร้างอุณหภูมิสูงตามที่ต้องการครับ
2. ใช้เป็นเชื้อเพลิงสำหรับเครื่องยนต์ดีเซลรอบช้า
ในบางอุตสาหกรรม เช่น การเดินเรือ หรือโรงไฟฟ้าที่ใช้เครื่องกำเนิดไฟฟ้าขนาดใหญ่ จะใช้เครื่องยนต์ดีเซลรอบช้า ซึ่งเครื่องยนต์ประเภทนี้สามารถออกแบบมาให้ใช้น้ำมันเตาที่มีความหนืดสูงเป็นเชื้อเพลิงได้ ช่วยให้ประหยัดต้นทุนค่าเชื้อเพลิงได้มากกว่าการใช้น้ำมันดีเซลครับ
3. ใช้ในกระบวนการผลิตทางตรงอื่นๆ
ยังมีอุตสาหกรรมอีกหลายประเภทที่นำความร้อนจากการเผาไหม้น้ำมันเตาไปใช้โดยตรง เช่น
- อุตสาหกรรมผลิตแอสฟัลต์ หรือยางมะตอยสำหรับทำถนน
- อุตสาหกรรมอบพืชผลทางการเกษตร เช่น ใบยาสูบ หรือเมล็ดพืชต่างๆ
- อุตสาหกรรมสิ่งทอที่ต้องใช้ความร้อนในการย้อมและอบผ้า
จะเห็นได้ว่าน้ำมันเตาเป็นเชื้อเพลิงที่มีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งต่อกระบวนการผลิตในหลากหลายอุตสาหกรรม การเลือกใช้เกรดน้ำมันเตาที่เหมาะสม และการบริหารจัดการระบบเผาไหม้ให้มีประสิทธิภาพ ไม่เพียงแต่จะช่วยควบคุมต้นทุน แต่ยังส่งผลต่อสิ่งแวดล้อมอีกด้วยครับ
การทำความเข้าใจพื้นฐานของเชื้อเพลิงที่โรงงานของคุณใช้อยู่ คือก้าวแรกที่สำคัญในการบริหารจัดการพลังงานให้เกิดประโยชน์สูงสุดครับ
เชื้อเพลิงทดแทนสำหรับโรงงานของคุณ ปรึกษาฟรี โทร 095-926-9984 | 02-922-2270 | st.smartenergy@gmail.com
