เคยสังเกตไหมครับว่า แม้เราจะมีเครื่องจักรราคาแพงหรือระบบเชื้อเพลิงที่ทันสมัยเพียงใด แต่จุดที่มักเกิดปัญหาหน้างานจริงกลับมาจาก “คน” ที่ขาดความเข้าใจ ผมทำงานในวงการนี้มากว่า 30 ปี สิ่งที่ผมเน้นย้ำกับลูกค้าเสมอคือการ อบรมพนักงานใหม่ด้านเชื้อเพลิง ให้แน่นปึ้กก่อนเริ่มงาน เพราะเชื้อเพลิงอุตสาหกรรม ไม่ว่าจะเป็นน้ำมันเตา หรือเชื้อเพลิงทดแทน ล้วนมีพลังงานมหาศาลและมีความเสี่ยงหากจัดการไม่ถูกวิธี วันนี้ผมจึงรวบรวม 10 หัวข้อสำคัญที่คุณควรบรรจุไว้ในหลักสูตรอบรมพนักงานใหม่ เพื่อให้การทำงานในโรงงานของคุณราบรื่นและปลอดภัยที่สุดครับ
หมวดความปลอดภัยและคุณสมบัติของเชื้อเพลิง
พื้นฐานที่สำคัญที่สุดไม่ใช่เรื่องความเร็วในการทำงาน แต่เป็นความปลอดภัยและความเข้าใจในสิ่งที่พวกเขากำลังรับมืออยู่ครับ ผมแนะนำให้เริ่มปูพื้นฐาน 4 ข้อแรกนี้ให้แน่นครับ
1. ความเข้าใจชนิดและคุณสมบัติของเชื้อเพลิง
พนักงานต้องแยกให้ออกครับว่าโรงงานเราใช้อะไร น้ำมันเตาเกรดไหน น้ำมันดีเซล หรือเชื้อเพลิงทดแทน เพราะเชื้อเพลิงแต่ละชนิดมีความหนืด จุดวาบไฟ และอุณหภูมิการใช้งานที่ต่างกัน การเติมเชื้อเพลิงผิดประเภทหรือใช้อุณหภูมิผิดสเปก อาจส่งผลเสียร้ายแรงต่อหัวพ่นไฟ (Burner) และหม้อไอน้ำได้ครับ
2. เอกสารข้อมูลความปลอดภัย (SDS)
อย่ามองข้ามกระดาษปึกนี้นะครับ ผมมักจะสอนให้พนักงานใหม่เปิดอ่าน Safety Data Sheet (SDS) เป็นอันดับแรก พวกเขาต้องรู้ว่าสารเคมีหรือเชื้อเพลิงตัวนี้มีอันตรายต่อสุขภาพอย่างไร การปฐมพยาบาลเบื้องต้นเมื่อสัมผัสโดนผิวหนังหรือเข้าตาต้องทำอย่างไร ไม่ใช่รอให้เกิดเหตุก่อนแล้วค่อยมาเปิดหาครับ
3. อุปกรณ์ป้องกันภัยส่วนบุคคล (PPE)
การสวมใส่ PPE ไม่ใช่แค่กฎระเบียบ แต่คือเกราะป้องกันชีวิต สอนให้พวกเขารู้ว่างานไหนต้องใส่ถุงมือยางกันสารเคมี งานไหนต้องใส่หน้ากากกันไอระเหย และทำไมรองเท้าเซฟตี้ถึงจำเป็นเมื่อต้องเดินในลานถังน้ำมัน ความเคร่งครัดเรื่องนี้จะช่วยลดอุบัติเหตุเล็กๆ น้อยๆ ได้มหาศาลครับ
4. หลักการเกิดไฟและการใช้อุปกรณ์ดับเพลิง
พนักงานที่ดูแลเชื้อเพลิงต้องเข้าใจ “สามเหลี่ยมของไฟ” (เชื้อเพลิง ความร้อน ออกซิเจน) และต้องรู้วิธีตัดองค์ประกอบเหล่านี้เมื่อเกิดเหตุ ที่สำคัญคือต้องแยกประเภทของถังดับเพลิงให้ออกครับ ว่าถังชนิดไหนใช้กับไฟประเภทน้ำมัน (Class B) อย่าให้พนักงานเอาน้ำเปล่าไปสาดใส่น้ำมันที่กำลังลุกไหม้เด็ดขาด เพราะนั่นคือหายนะครับ
หมวดกระบวนการทำงานและการดูแลรักษา
เมื่อพื้นฐานแน่นแล้ว ก็ขยับมาเรื่องหน้างานจริงครับ การปฏิบัติงานที่ถูกต้องจะช่วยประหยัดต้นทุนและยืดอายุเครื่องจักรได้ครับ
5. ขั้นตอนการรับและจัดเก็บเชื้อเพลิง
กระบวนการถ่ายน้ำมันจากรถขนส่งลงถัง (Loading) เป็นจุดเสี่ยงที่มักเกิดน้ำมันล้น (Overflow) สอนพนักงานใหม่ให้รู้วิธีวัดระดับน้ำมันในถังก่อนรับของ การต่อท่อที่ถูกต้อง การเปิด-ปิดวาล์วตามลำดับ และการเฝ้าระวังตลอดกระบวนการถ่ายน้ำมันครับ
6. การสังเกตการเผาไหม้ที่สมบูรณ์
พนักงานหน้างานคือด่านแรกที่จะรู้ว่าเครื่องจักรผิดปกติหรือไม่ สอนให้เขาดู “สีของควัน” และ “เปลวไฟ” ครับ การเผาไหม้ที่ดีควรเป็นอย่างไร ควันดำเกินไปแปลว่าอะไร (เช่น อากาศน้อยหรือหัวฉีดตัน) หรือควันขาวผิดปกติเกิดจากอะไร การสังเกตด้วยตาเปล่าเป็นทักษะพื้นฐานที่ช่วยแก้ปัญหาได้เร็วกว่ารอเซนเซอร์แจ้งเตือนครับ
7. การตรวจสอบรอยรั่วและระบบท่อ
รอยรั่วเพียงหยดเดียว อาจหมายถึงเงินที่หยดทิ้งและความเสี่ยงเพลิงไหม้ ผมแนะนำให้สอนพนักงานเดินตรวจไลน์ท่อ (Walkdown) เป็นประจำ สังเกตคราบน้ำมันตามหน้าแปลน วาล์ว หรือปั๊ม และต้องรู้วิธีแจ้งซ่อมทันทีที่เจอ ไม่ใช่ปล่อยผ่านครับ
หมวดการจัดการสิ่งแวดล้อมและเหตุฉุกเฉิน
สุดท้ายคือการรับมือกับสิ่งที่ไม่อยากให้เกิด และการดูแลผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งเป็นเรื่องใหญ่ในยุคนี้ครับ
8. แผนระงับเหตุฉุกเฉินกรณีน้ามันหก (Oil Spill Response)
หากเกิดเหตุสุดวิสัย น้ำมันรั่วลงพื้น พวกเขาต้องรู้ทันทีว่าจะใช้อุปกรณ์ใดกั้น (Boom) และใช้วัสดุซับน้ำมัน (Absorbent) อย่างไร เพื่อไม่ให้เชื้อเพลิงไหลลงรางระบายน้ำฝนหรือออกสู่สาธารณะ เรื่องนี้ต้องซ้อมให้ชินมือครับ
9. การจัดการของเสียจากระบบเชื้อเพลิง
ตะกอนก้นถัง หรือเศษผ้าเปื้อนน้ำมัน จัดเป็นของเสียอันตรายครับ พนักงานใหม่ต้องรู้ว่าขยะเหล่านี้ทิ้งปะปนกับขยะทั่วไปไม่ได้ ต้องแยกทิ้งในถังเฉพาะและมีกระบวนการกำจัดที่ถูกต้องตามกฎหมาย เพื่อไม่ให้โรงงานโดนร้องเรียนภายหลังครับ
10. การรายงานผลและการสื่อสาร
หัวข้อสุดท้ายที่สำคัญมากคือ “ความกล้าที่จะรายงาน” ครับ สอนให้พนักงานใหม่รู้ว่าการรายงานความผิดปกติหรือความผิดพลาดไม่ใช่เรื่องน่าอาย แต่เป็นการช่วยองค์กรแก้ไขปัญหา ยิ่งรายงานเร็ว ความเสียหายยิ่งน้อย ระบบการสื่อสารที่ชัดเจนระหว่างกะหรือระหว่างแผนกจะช่วยให้งานเดินต่อได้อย่างราบรื่นครับ
การอบรมทั้ง 10 หัวข้อนี้ ผมมั่นใจว่าจะช่วยสร้างพนักงานที่มีคุณภาพ ช่วยให้โรงงานของท่านใช้พลังงานได้อย่างคุ้มค่าและปลอดภัย หากท่านต้องการข้อมูลเชิงลึกเรื่องการจัดการเชื้อเพลิง หรือมองหาเชื้อเพลิงคุณภาพสูง ผมยินดีให้คำแนะนำเสมอครับ
เชื้อเพลิงทดแทนสำหรับโรงงานของคุณ ปรึกษาฟรี โทร 095-926-9984 | 02-922-2270 | st.smartenergy@gmail.com
